Imágenes de páginas
PDF
EPUB

sunt et superficiales, et nihili fere ad scientiam veram et activam. Neque tamen obliti sumus nos superius notasse et correxisse errorem mentis humanæ, in deferendo Formis primas essentiæ. Licet enim in natura nihil vere existat præter corpora individua edentia actus puros individuos ex lege; in doctrinis tamen, illa ipsa lex, ejusque inquisitio et inventio atque explicatio, pro fundamento est tam ad sciendum quam ad operandum. Eam autem legem, ejusque paragraphos, Formarum nomine intelligimus ;præsertim cum hoc vocabulum invaluerit et familiariter occurrat.

III.

At qui

Qui causam alicujus naturæ (veluti albedinis aut caloris) in certis tantum subjectis novit, ejus Scientia imperfecta est; et qui effectum super certas tantum materias (inter eas quæ sunt susceptibiles) inducere potest, ejus Potentia pariter imperfecta est. Efficientem et Materialem causam tantummodo novit (quæ causæ fluxæ sunt, et nihil aliud

quam

vehicula et causæ Formam deferentes in aliquibus), is ad nova inventa, in materia aliquatenus simili et præparata, pervenire potest, sed rerum terminos altius fixos non movet. At qui Formas novit, is naturæ unitatem in materiis dissimillimis complectitur. Itaque quæ adhuc facta non sunt, qualia nec naturæ vicissitudines

1 [I. § 51. “Formæ enim commenta animi humani sunt, nisi libeat leges illas actûs Formas appellare.”] Translate, -"We have noted and corrected as an error of the human mind the opinion that forms give existence." Bacon alludes to the maxim“ forma dat esse."

2 See General Preface, p. 75. The paragraphs of a law are its sections or clauses. It is difficult to attach any definite meaning to Mr. Wood's translation of paragraphos, “its parallels in each science.”

.8 i. e. “which are unstable causes, and merely vehicles and causes which convey the form in certain cases."

neque experimentales industriæ neque casus ipse in actum unquam perduxissent, neque cogitationem humanam subitura fuissent, detegere et producere potest. Quare ex Formarum inventione sequitur Contemplatio vera et Operatio libera.

IV.

Licet viæ ad potentiam atque ad scientiam humanam conjunctissimæ sint et fere eædem, tamen propter perniciosam et inveteratam consuetudinem versandi in abstractis, tutius omnino est ordiri et excitare scientias ab iis fundamentis quæ in ordine sunt ad partem activam, atque ut illa ipsa partem contemplativam signet et determinet. Videndum itaque est, ad aliquam naturam super corpus datum generandam et superinducendam, quale quis præceptum aut qualem quis directionem aut deductionem maxime optaret; idque sermone simplici et minime abstruso.

Exempli gratia ; si quis argento cupiat superinducere flavum colorem auri aut augmentum ponderis (servatis legibus materiæ ?), aut lapidi alicui non diaphano diaphaneitatem, aut vitro tenacitatem, aut corpori alicui non vegetabili vegetationem ; videndum (inquam) est, quale quis præceptum aut deductionem potissimum sibi dari exoptet. Atque primo, exoptabit aliquis proculdubio sibi monstrari aliquid hujusmodi, quod opere non frustret neque experimento fallat. Secundo, exoptabit quis aliquid sibi præscribi, quod ipsum non astringat et coerceat ad media quædam et modos quosdam operandi particulares. Fortasse enim destituetur, nec habebit facultatem et commoditatem talia media comparandi et procurandi. Quod si sint et alia media et alii modi (præter illud præceptum) progignendæ talis naturæ, ea fortasse ex iis erunt quæ sunt in operantis potestate ; a quibus nihilominus per angustias præcepti excludetur, nec fructum capiet. Tertio, optabit aliquid sibi monstrari, quod non sit æque difficile ac illa ipsa operatio de qua inquiritur, sed propius accedat ad praxin.

1 That is, with a corresponding decrease of volume.

Itaque de præcepto vero et perfecto operandi, pronuntiatum erit tale ; ut sit certum, liberum, et disponens sive in ordine ad actionem. Atque hoc ipsum idem est cum inventione Formæ veræ. Etenim Forma naturæ alicujus talis est ut, ea posita, natura data infallibiliter sequatur. Itaque adest perpetuo quando natura illa adest, atque eam universaliter affirmat, atque inest omni. Eadem Forma talis est ut, ea amota, natura data infallibiliter fugiat. Itaque abest perpetuo quando natura illa abest, eamque perpetuo abnegat, atque inest soli. Postremo, Forma vera talis est, ut naturam datam ex fonte aliquo essentiæ deducat quæ inest pluribus, et notior est naturæ (ut loquuntur) quam ipsa Forma. Itaque de axiomate vero et perfecto sciendi, pronuntiatum et præceptum tale est; ut inveniatur natura alia, quæ sit cum natura data convertibilis, et tamen sit limitatio naturæ notioris, instar generis veri.? Ista autem duo pronuntiata, activum et contemplativum, res eadem sunt; et quod in Operando utilissimum, id in Sciendo verissimum.

1 See note on Distrib. Operis, p. 216.

2 Let us adopt, for distinctness of expression, the theory commonly known as Boscovich's, - a theory which forms the basis of the ordinary mathematical theories of light, of heat, and of electricity. This theory supposes all bodies to be constituted of inextended atoms or centres of force, each of which attracts or repels and is attracted or repelled by all the rest. All the phenomena of nature are thus ascribed to mechanical forces, and all the differences which can be conceived to exist between two bodies, - gold, say, and silver, - can only arise either from the different configuration of the centres of force, or from the different law by which they act on one another.

Assuming the truth of this theory, the question, why are some bodies transparent and others not so in other words, what is the essential cause of transparency which is precisely what Bacon would call the form of transparency, - is to be answered by saying that a certain configuration of the centres of force, combined with the existence of a certain law of force, constitutes such a system that the vibrations of the luminiferous ether pass through it. What this configuration or this law may be, is a question which the present state of mathematical physics does not enable us to answer; but there is no reason à priori why in time to come it may not receive a complete solution. If it does, we shall then have arrived at a knowledge, on Boscovich's theory, of the form of transparency. Those who are acquainted with the recent progress of physical science know that questions of this kind, so far from being rejected as the questions of a mere dreamer, are thought to be of the highest interest and importance, and that no inconsiderable advance has already been made towards the solution of some at least among them.

V.

At præceptum sive axioma de transformatione corporum, duplicis est generis. Primum intuetur corpus, ut turmam sive conjugationem naturarum simplicium : ut in auro hæc conveniunt; quod sit flavum ; quod sit ponderosum, ad pondus tale ; quod sit malleabile aut ductile, ad extensionem talem ; quod non fiat volatile, nec deperdat de quanto suo per ignem ; quod fluat fluore tali; quod separetur et solvatur modis talibus; et similiter de cæteris naturis, quæ in auro concurrunt. Itaque hujusmodi axioma rem deducit ex Formis naturarum simplicium. Nam qui Formas et modos novit superinducendi flavi, ponderis, ductilis, fixi, fluoris, solutionum, et sic de reliquis, et eorum graduationes et modos, videbit et curabit ut ista conjungi possint in aliquo corpore, unde sequatur transformatio in aurum.1 Atque hoc genus operandi pertinet ad actionem primariam. Eadem enim est ratio generandi naturam unam aliquam simplicem, et plures ; nisi quod arctetur magis et restringatur homo in operando, si plures requirantur, propter difficultatem tot naturas coadunandi ; quæ non facile conveniunt, nisi per vias naturæ tritas et ordinarias. Utcunque tamen dicendum est, quod iste modus operandi (qui naturas intuetur simplices, licet in corpore concreto) procedat ex iis quæ in natura sunt constantia et æterna et catholica, et latas præbeat potentiæ humanæ vias, quales (ut nunc sunt res) cogitatio humana vix capere aut repræsentare possit.

1" On pourroit trouver le moyen de contrefaire l'or en sorte qu'il satisferoit à toutes les épreuves qu'on en a jusqu'ici; mais on pourroit aussi découvrir alors une nouvelle manière d'essai, qui donneroit le moyen de distinguer l'or naturel de cet or fait par artifice . . . . nous pourrions avoir une définition plus parfaite de l'or que nous n'en avons présentement.” Leibnitz, Nouv. Ess. sur l'Entendement, c. 2.

At secundum genus axiomatis (quod a latentis processus inventione pendet) non per naturas simplices procedit, sed per concreta corpora, quemadmodum in natura inveniuntur, cursu ordinario. Exempli gratia ; in casu ubi fit inquisitio, ex quibus initiis, et quo modo, et quo processu, aurum aut aliud quodvis metallum aut lapis generetur, a primis menstruis aut rudimentis suis usque ad mineram perfectam; aut similiter, quo processu herbæ generentur, a primis concretionibus succorum in terra, aut a seminibus, usque ad plantam formatam, cum universa illa successione motus, et diversis et continuatis naturæ nixibus ; similiter, de generatione ordinatim explicata animalium, ab initu ad partum ; et similiter de corporibus aliis.

Enimvero neque ad generationes corporum tantum spectat hæc inquisitio, sed etiam ad alios motus et opificia naturæ. Exempli gratia; in casu ubi fit inquisitio, de universa serie et continuatis actionibus alimentandi, a prima receptione alimenti ad assimilationem perfectam ; aut similiter de motu voluntario in animalibus, a prima impressione imaginationis et continuatis nixibus

« AnteriorContinuar »