Imágenes de páginas
PDF
EPUB

1

que omnibus praestat: nulluun alienum malum putat, bonum autem fuum id maxime, quod alicui bono futurum est, amat. Numquid liberalia studia hos inores praecipiunt? non magis quam simplicitatem, quam modestiam ac moderationem, non magis quam frugalitatem ac parsimoniam, non magis quam clementiam, quae alieno fanguini tanquam fuo parcit, et [cit honini non esse. homine prodige utendum. Cum dicatis, inquit, fine liberalibus ftudiis ad virtutem non perveniri, quemadmodum negatis illa nil conserre virtuti? quia nec line cibo ad virtutem pervenitur, cibus tamen ad virtutem non pertinet. Ligna nihil navi conserunt, quamvis non fiat navis sine lignis. Non est, inquam, cur aliquid putes eius adiutorio fieri, sine quo non potest fieri. Potest quidem etiam illud dici, sine liberalibus studiis veniri ad sapientiain posle: quamvis eniin virtus discenda fit, tamen non per haec discitur. Quid est autem, quare existimem, non futurum sapientem eum qui litteras nescit: cum sapientia non fit in litteris? Res tradit, non verba: et nescio an certior memoria fit, quae nullum extra se fubfidium habet. Magna et fpatiofa res est, sapientia: vacuo illi loco opus eft: de divinis humanisque discendum est: de praeteritis, de futuris, de caducis, de aeternis, de teinpore: de quo

uno vide

multa quaerantur. Primum, an per se fit aliquid: deinde, an aliquid ante tempus fit: fi tempus cum inundo coepit, an et ante inundum, quia fuerit aliquid, fuerit et tempus. Innumerabiles quaestiones sunt de animo tantum: unde fit, qualis fit, quando elle incipiat, quamdiu fit: an aliunde alio transeat, et domiciliun mutet, ad alias animalium formas, aliasque, coniectus: an non amplius quam semel serviat, et emilsus vagetur in toto: utrum corpus fit, an non fit: quid fit facturus, cum per nos aliquid facere defie

quam

[ocr errors]

rit: quomodo libertate fua ufurus, cum ex hac effu. gerit cavea: an oblivifcatur priorum, et illic nosle se incipiat, postquam de corpore abductus in sublime seceffit. Quamcumque partem rerum humanarum divinarumque comprehenderis, ingenti copia quaerendorum ac discendorum fatigaberis. Haec tam multa, tam magna, ut habere possint liberum hofpitium, supervacua ex animo tollenda funt. Non dabit se in has angustias virtus, laxum spatium res magna desi. derat, expellantur omnia: totum pectus illi vacet. At enim delectat artium notitia multarum. Tantum ita. que ex illis retineamus, quantum est necessariuin. An tu existimas reprehendendum, qui supervacua usu libi comparat, et pretiofarum rerum pompam in domo explicat? 10n putas eum, qui occupatus eft in supervacua litterarum fupellectile? Plus fcire velle quam fit fatis, intemperantiae genus est. Quid, quod ifta liberalium artium conlectatio molestos, verbofos, intem. pestivos, fibi placentes facit, et ideo non discentes neceilaria, quia supervacua didicerunt? Quatuor millia librorum Didyinus grammaticus fcripfit: miser, fi tam multa supervacua legislet, In his libris de patria Homeri quaeritur, in his de Aeneae matre vera: in his libidinofior Anacreon, an ebriofior, vixerit: in his, an Sappho publica fuerit: et alia, quae erant dediscenda, fi scires. I nunc, et longam elle vitam nega. Sed ad nostros

quoque cum perveneris, ostendam multa fecuribus recidenda. Magno impendio temporuin, magna alienarum aurium molestia , laudatio haec constat: 0 hominemslitteratum! Simus hoc titulo rusticiore contenti: O virum bonuin! Itane est ? annales evolvam omnium gentium, et quis primus carmina scripserit, quaeranı: quantum temporis inter Orphea interfit et Homerum, cum fastos non habeam, computabo: et Aristarchi notas, quibus aliena carmina compunxit,

65

re

[ocr errors]

recognoscam: et aetatem in fyllabis conteram. Itane in geometriae pulvere haerebo? Adeo mihi praeceptum illud falutare excidit: Tempori parce ? Haec fciam, ut quid ignorem? Appion grammaticus qui sub C. Caesare tota circumlatus eft Graecia, et in nomen Homeri ab omnibus civitatibus adoptatus, aiebat: Homerum utraque inateria confummata, et Odyssea, et Iliade, principium adiecisle operi fuo, quo bellum Troianum complexus est. Huius rei argumentuin afferebat, quod duas litteras in primo verlu pofuiffet ex industria librorum fuorum numerum continentes. Talia fciat oportet, qui multa vult scire. Non vis cogitare, quantum temporis tibi auferat mala valetudo, quantum occupatio publica, quantum occupatio privata, quantum occupatio quotidiana, quantum soinnus; metire aetatem tuam: tam multa non capit. De liberalibus ftudiis loquor: philosophi quantum habent fupervacui? quantum ab usu recedentis ? ipsi quoque ad fyllabarum distinctiones, et coniunctionum ac praepofitionum proprietates descenderunt, et invidere grammaticis, invidere geometris. Quidquid in illorum artibus fupervacuum erat, transtulere in fuam, Sic effectum est, ut diligentius scirent loqui, quam vivere. Audi, quantum mali faciat niinia subtilitas, et quam infesta veritati fit. Protagoras ait de omni re

in utrainque partem disputari posle, ex aequo; et de hac ipsa, an omnis res in utramque partem disputabilis fit. Nauliphanes ait, ex his quae videntur elle, nihil magis elle, quam non esse.

Parmenides ait, ex his quae videntur, nihil efle in universumn. · Zenon Eleates omnia negotia de negotio deiecit: ait nihil esse. Circa eadem fere Pyrrhonii verfantur, et Megarici, et Eretrici , et Acadeinici, qui novam induxerunt scientiam, nihil fcire. Haec omnia in illum fupervacuum studiorum liberalium gregem coniice.

Illi mihi non profuturam scientiam tradunt, hi fpem omnis scientiae eripiunt: fatius est supervacua (cire, quam nihil.

futuram

Illi non praeferunt lumen, per quod acies dirigatur ad

hi oculos mihi effodiunt. Si Protagorae credo, nihil in rerum natura eft, nifi dubium: fi Naufiphani, hoc unum certum eft, nihil elle certi: fi Parmenidi, nihil eft praeter unum: fi Zenoni, ne unum quidem. Quid ergo nos sumus? quid ifta quae nos circumstant, alunt, sustinent? Tota rerum natura umbra est, aut inanis, aut fallax. Non facile dixerim, utrum magis irascar illis, qui nos nihil scire voluerunt: an illis, qui ne hoc quidem nobis reliquerunt, nihil scire.

verum :

.

III.

Italianische Briefe.

Annibale Saro.

Unter dem zahlreichen Vorrathe italianischer Briefe aus der glüdlichen Epoche des rechszehnten Jahrhunderts geichken fick die von Annibale Caro, aus Civita Nuova in Romagna, der ju Non im J. 1565 farb, und besonders durch seine schöne Uebers ferung der Virgilischen Aeneis berühmt ist, am vortheilhaftesten aus. Sie haben am wenigsten von dem überladenen Schmuck und der gekünftelten Phraseologie, wodurch die Briefiprade der Jtaliåner so oft beschwerlich und ermüdend wird. Der hier mitgetheilte Brief ist an den Mahler Giorgino gerichtet, vers muthlich Simone Giorgino, den man nicht mit dem berühr: tern Giorgone oder Barbarelli, dem Nebenbuhler Titian's, verwechseln muß. Auch für die Sunft hat dieser Brief einige Merkwürdigkeit.

A M. GIORGINO DIPINTORE.

Il mio desiderio d'aver una opera notabile di vostra mano, è cosi

per

vostra lode, come per inio contento; perchè vorrei poterla mettere inanzi à certi, che vi conoscono più per ispeditivo nella Pittura, che per eccellente. Io ne parlai col Botto in questo proposito,

con

« AnteriorContinuar »