Imágenes de páginas
PDF
EPUB

Si Deus nostras videt æquus aras,
Regiam stirpem, pietate fultam,
Sospitet semper, bona det renascens

Sæcula Phoenix.

Det probos mores docili iuventæ,
Det senectuti placidæ quietem,
Regis exemplo et pietate mentes

Impleat omnes,
Augeat prolem numero carentem
Per vias urbis bona Pax beatæ,
Læta ceu campis riguis per imbrem

Gramina surgunt.
Sic Fides verax et Honos Pudorque
Omnibus lætos aperire vultus
Audeat, ditetque beata pleno

Copia cornu.
Rex, velut pupillam oculi tenellam,
Te Deus seruet, fremitus minaces
Hostium frangat, faciatque ab omni

Parte beatum.
Serus in cælum redeas, diuque
Saxonum rebus moderator adsis,
Hic ames dici Pater atque Princeps

Alterum in æuum.

III. EPODOS.

E PSALMO CXXIX. Iure dicat grex bonorum ; mille me molestiis Liberauit numen æquum, mille me beans bonis.Qui Sionis non amico spectat arces lumine, Vota semper vana volvat, spes inanes nutriat!

E PSALM. CXLVIII.

Laudate Dominum coelitum
Chori beati, qui procul
Contagio mortalium
Templa atheris tuemini,

Laudate Dominum, quos sibi
Adesse iussit angelos,
Laudate Dominum exercitus
Parere promti iussibus.---

Reges et orbis præsides
Et nationes liberæ,
Et qui sedetis iudices
Laudate Doininum cantibus.-

Et vos, iuventa florea,
Læti puelli et virgines,
Senesque vitæ in ultimo
Jamiain exituri limine,

Laudate Dominum.! numini
Sit eius uni gloria,
Regumque regem et principem
Extollant nostra iubila.

NOTÆ ET CURÆ SEQUENTES IN ARATI

DIOSEMEA,
a Th. FORSTER, F.L.S.

No. IV.-[Continued from No. XXXIV. p. 26.]
Και δια νύκτα μέλαιναν ότ' αστέρες άΐσσωσι

194. De prognosticis ventoruin ex xpñ TO Tveima Tpoodexeobai: * [Geop. e stellis discurrentibus agit.-Item Dionys. i. 11. citat Buhle, edit. Arat. quum crebro stellæ præcipites ruunt 1793.] atram per noctem, a tergo vero tractus Quod V'irgilius elegantissimis versubalbescant; accipito per illas ven- sibus ornavit in Geur. libro primo, tum eadem via venientem. Sin aulein Sæpe etiam stellas vento impenaliæ contrario ruunt ex aliis partibus denie videbis in alias, lunc omoivarios vents ex. Præcipites cælo labi noctisque per pecta: qui maxime confusi (tractus) uinbram sunt, confusa item observando homi- Flammarum longos a tergo albescere nibus spirani. Prognosticum lioc ex

tractus,Theoplirasto sumtum est, $dev av (Virg. Geor. i. 367.1 αστέρες διάττωσι πολλοί άνεμον εντεύθεν Lucanus in Pharsalia quum agit de εάν δε πανταχόθεν, ομοίως πολλά πνεύματα commoto in inari vento non τηodo onualvovoi. [Theoph. Sign. vent.) sidera cadere, sed etiam fixas polo Prolenæus Tetrabib.ex paraph. Procl. stellas moveri incipiente Hamine ut Buhle memorat: Op de opbuoi râv dicit, veterum more astronomica cum αστέρων, και δε ακοντισμοί, ει μεν από ενός meteorologicis confundens. έγένοντο μέρους εξ εκείνου του μέρους κίνησιν « Ηac fatus solveusque ratem dat ανέμου δηλούσιν ει δε εξ ανιαντίων μερών

carbasa ventis, παντοίους χειμώνας έσεσθαι, προδηλούσιν και Αd quorum Imotus non solum lapsa μεχρι βροντών, και αστραπών, και των TOLÚTW! [Prol. Tetrabibil. ex paraplı

. Aëra dispersos traxere cadentia sulcos l'rocl. ii. 14. Et Geopon. e Dionysio: Sidera ; sed summis etian Αστέρες διαπίπτοντες όπου τρέπονται εκεί

quæ

fixa tenentur

per altum

Ταρφέα, τοι δ' όπιθεν ρυμοί υπολευκαίνωνται,

195

sereno,

Astra polis sunt visa quali: niger Lucretius se do de Rerum inficit horror

Natura libro anıbigua descriptione de Terça maris: longo per multa volu- his meteoris tractat:. mina tractu

“ Sic igitur debent Hammæ quoque Estuat unda minax; Alatusque incerta

posse per auras futuri.

Aëris expressæ sursum succedere, Turbida testantur conceptos æquora

quamquam ventos."

Pondera quantum in se est deorsum (Lucan. Phars. v. 560.]

deducere pugnant; Apud Plinium ita scriptum est: Nocturnasque faces cæli sublime vo“ Si volitare plures stellæ videbuntur, lantes quo ferantur albescentes ventos ex his Nonne vides longos flanimarum dupartibus nunciabunt.” (Plin. Hist. cere tractus Nat. xviii. 35.]

In quascunque dedit parteis natura Et in secundo libro :

meatum;" 6. Fleri videntur et discursus stella- [Lucret. Rer. Nat. ii. 208.] rum numquam temere, ut non ex ea Faces cæli majora meteora fortasse parte truces venti oriantur. Existunt intelligendæ sunt; quæ rarius occurstellæ in mari terraque.” (Plin. Hist. runt. Nonnulli hancinterpretationem Nat. ii. 37.]

amplexi ad minora, quæ stellæ discurPolitianus teste Cerda scribit. rentes dicuntur, hunc subjunctum “ Annotat et cæli faciem; num stella versum referunt.

“ Non cadere in terram stellas et Ethere lapsa cadat, rapidi prænuncia sidera cernis?" Cauri",

[Lucret. Rer. Nat. ii. 209.1 [Politian. in Rust. cit. Cerda, Virg. Quem explicant e Virgilii Æneidos p. 161.]

libro secundo : Seneca, in lippolyio,

- Et jam nox humida colo Ocyor cursum rapiente flamma Præcipitat, suadentque cadentia siStella cum veniis agitata longos:

dera somnos." Porrigit ignes.”

[Virg. Æneid. ii. 9.] [Senec. Hippol.]

* Sed ambo plane ad constellationum. Quæ supra scripta sunt, ad prognos- seu siderum vesperi oriuntium matutica e stellis cadentibus respiciunt; tinos occasus respiciunt. si plura !oca de his meteoris conferre In libro Rer. Nat. quinto, faces velis, vide quæ sequuntur. Omni cæli cum flammis volantibus confert : ævo ab hoininibus notata invenies. “ Luna dies et nox, et noctis signa Homerus in Iliade

quarto

Minerva severa e cælo descensum sideris lapsui assi- Noctivagæque faces cceli, flammemulat. “Ως ειπών ώτρυνε πάρος μεμαυίαν Αθήνην, Nubila, ros, imbres, nis, venti, sulmiΒή δε κατ' Ούλύμποιο καρήνων αίξασα,

na, grando, οίον δ' αστέρα ήκε Κρόνου πάϊς αγκυλο- Et rapidi fremitus, et murmura inagμήτεω, ,

na minarum." Η ναύτησι τέρας, ήε στρατό ευρέϊ λαών, Λαμπρόν του δέ τε πολλοί από σπινθήρες

[Lucret. Rer. Nat. v. 1193.]

De hisce meteoris diversissime LEVTAL : Το εικυίήιξεν επί χθόνα Πάλλας Αθήνη,

veteres opinati sunt. Artemidorus Κάδδ' έθoρ' ες μέσσον. Θάμβος δέχεν ait: καταπίπτοντες επί την γήν οι αστέρες. είσορόωντας

[Artemid. ii. 38 citat Cerda. Virg. fi Τρωάς θ' ιπποδάμους, και εύκνήμιδας Αχαί- 262.] Vetat Aristoteles qui meteorum

hujus generis caussas declarat esse [Homer. Il. A. 80.] exlialationes e terra surgentes et al:9

[ocr errors]

que volantes

[ocr errors]

ους,

Δειδέχθαι κείνοις αυτήν οδόν έρχομένοιο

Πνεύματος ει δέ κεν άλλοι εναντίον άσσωσιν, ,
"Αλλοις εξ άλλων μερέων, τότε δή πεφύλαξο

Παντοίων ανέμων, οίτ' άκριτοί είσι μάλιστα,
"Ακριτα δε πνείουσιν, επ' ανδράσι τεκμήρασθαι.
Αυταρ ότ' εξ εύροιο και εκ νότου αστράπτησιν,

200

cum ex

æthere ignitas, Tártwv dè tottw altiov pelago hinc certe timuerit, velim ne ás mèy can in åvaðvulaois : [Arist. Meteor. ipsum partim tenet pelagus, partim e i. 4.] ea infra Lunan (nostra atmo- Jove pluvia-Sensus est: sphera) existere asserat. Návra adtw diversis cæli partibus fulgurat, tum genhuns tollta giuntai, &c. [Ibid.] Pli. densissimus imber cadere solet. Hoc nius confusè ex stellis ipsis nimio ipse numquam observavi, neque, alimento repletis effectum ducit. “Illa verum sit, caussa videatur nisi hæc; nimio alimento tracti humeris igneam quod scilicet in tempestatibus cum vim abundantia reddunt,cum decidere fulgurat pluribus e partibus, cælum redduntur, ut apud nos quoque id, plurimis nubibus fulgurantibus necesluminibus accensis liquore olei nota se circumsessum sit ; quæ denuo in mus accidere.” [Plin. Hist. Nat. i. 8.] unum magnum nimbum congestæ Sed ex iis qui de cælo scripserunt largos.imbres effundunt; ut expressit Aristoteles fastidiosissima ambage Lucretius, qui Electricitatis inscius hæc meteora circumgressus est, cf. hanc nubium congestionem ventis Excurs. all h. 1.

adscribit, Ovidius inter metamorphosea, cum 6 Consimili ratione ex omnibus amniPhætonta e solis curru labentem .ca- bus humor denti stellæ comparat; tum stellas re Tollitur in nubes, quo cum bene semivera non cadere dicit; sed loca sua in na aquarum cælo rapido cursu transmutare, Multa modis multis convenere undi« At Phaethon rutilus Aamma popu

que adaucta, lante capillos

Confertæ nubes vi venti mittere cer. Volvitur in præceps, longoque per tant aëra tractu

Dupliciter; nam vis venti contendit, Fertur; ut interdum de cælo stella

Copia nimborum, turba majore coacta Etsi non cecidit, potuit cecidisse vi- Urguens ex supero premit ac facit deri."

et ipsa

effluere imbreis.” Ovid. Metamorph. ii. 322.]

[Lucret. de Rer. Nat. vi. 511.] Diversis doctorum opinionibus ob- Sed, quæcunque caussa sit, non servationem addam; ex his meteoris, sine auctoritate scribit. Theophrastus quæ frequentius occurrunt, tres spe- loquitur, 'Aotparal 8è čáy ye tartaxóbev cies notavi. Una, et ea est frequen- γένωνται ύδατος αν και ανέμοιο σημείον. tissima, stellæ simillima est, rapido et (Theoph. Sign. Pluv.] Paullo infra rectilineo motu cadere videtur, nec fastidiose scribit, Kal sépupos šotpa. ullum post se tractum facit; secunda πών προς βορείου, ή χειμώνα και ύδωρ σημαίνει. majore luce nitet, sæpe curvilineo [Ibid.] Virgilius poëticis ingeniis cursu eat, et videtur frequentius in sensum exornavit, æstate. Tertia species albescentem “ At Boreæ de parte trucis, quum

ful. tractum in cælo post se facit, hæc post gurat et quum pluviam sæpe occurrit, et venti cerlisEurique Zephyrique tonat domus, simum signum est, est Excursum de omnia plenis his.

Rura natant fossis, atque omnis na201-205. At quum ex curo et ex austro fulgurat; tum etiam e zephyro Ilumida vela legit." et interdum a borea, omnis nauta in [Virg. Geor. i. 873.)

sereno

vita ponto

"Αλλοτε δ' εκ ζεφύροιο, και άλλοτε παρ βορέαο,

Δή τότε τις πελάγει ένα δείδιε ναυτίλος ανήρ,
Μη μιν τη μεν έχη πέλαγος, τη δ' εκ Διός ύδωρ
"Υδατι γαρ τοσσαί δε περί στεροπαι φορέονται.
Πολλάκι δ' έρχομένων υετών, νέφεα προπάροιθεν

205

sæpe marinum

Quem anili, ut solet, narratione spargentur multæ ab oriente, aquam sequitur Plinius. “ Cuin æstate vehe- in triduum præsagient.” (Plin. Hist. mentius tonuit quam fulsit, ventos ex Nat. xviii. 35.] ea parte denunciat, contra si minus Lucretius nubeculas hujus generis tonuit, imbrem. Cum sereno cælo notat quasi humorem e mari colligen, fulget, pluviæ eruntet tonitrua et hye- tes. mabil. Atrocissimæ antem quum ex Concipiunt etiam multum quoque omnibus quatuor partibus cæli fulgurabit. Cuim ab Aquilone tantum, in Humorem veluti pendentia vellera posterum diem aquam portendit. lanæ Cum a Septemtrione ventum eum. Cum supera magnum venti mare nuCum ab Austro vel Coro vel Favonio bila portant." nocte serena fulguravit ventum et [Lucret. Rer. Nat. vi. 504.] imbrem ex iisdem regionibus demon- Prof. Heyne in nota ad Virgilii strabit.” (Plin. Hist. Nat. xviii. 35.1 locum supra citatum scribit, “ Nu

De Arati prognostico observanduin beculas lanis similes nostris homi. est, quod in describenda fulguratione nibus oviculas dictas, serenitatis nune quatuor cæli partibus, solis cursum tias accipiebam, ut alii; male vero, sequutus est; incipit scilicet ex orien- nam ex poetæ sententia esse debet te, tunc per Austrum ad Zephyrum, prognosticum instantis tempestatis et ultimo in Boream fulgura inducit. pluviosæ; quod nunc abesse ait.” Sed minime intelligendum est singu- Male vero ille, ut opinor, nubeculas las fulgurationes hoc ordine accidere, a Germanis oviculas dictas confundit sed simpliciter ex his quatuor partibus cum Virgilii velleribus lanæ. Ovicuvicissim fulgura et tonitrua venire.

las censeo esse cirrocumulos sæpe 206—207. Prognosticum pluviæ serenitatis nuncias. Sed quæ ab ex nubium figuris -Sæpe iteni veni- Arato, ubkous éolxota, Virgilio vero lanæ entibus pluviis nubes prius qt pluri- velleribus persimiles vocatæ sunt, inum velleribus siiniles adparent. certe vel cirri velcirrostrati accipienda Tiókos vos a. Td TEŠKelv derivata proprie sunt. De cirrocumulis vulgo oviculis lanam comatam significat; vulgo red. in Germania dictis noster Bloomfield ditur vellus; male tamen congruere habet locum. censeas vellus e vellere." Nubes curn lance velleribus, seu πόκoις ερίων

“ Far yét above these wafted clouds

are seen, similes apparent, pluviam indicare

In a remoter sky still more serene, docet etiam Τheophrastus, Και όταν

Others detached in ranges through νεφέλαι πόκoις ερίων όμοιαι εισιν, ύδωρ ση

the air, Malve. [Theoph. Sign. Pluv.] Et Ptolemæus, "Eti dè mal rà véon is éplwy Spotless as snow and countless as πόκοι φαινόμενα χειμώνας ενιότε δηλούσιν.

they're fair; [Ptol. Tetrabil. paraph. Procl. ii. 14.) Scattered immensely wide from east Virgilius, ubi serenitatis indicia ducit

C6

to west, ex absentia eorum quæ pluviam præ

The beauteous semblance of a flock at sagiunt, observat, “ Tenuia nec lanæ per coşlum vellera [Bloomfield Farm. Boy, Winter.) ferri."

Hæ longe differunt cirrostratis; (Virg. Geor. i. 397.]

quæ semper pluvias significant, sunt Plinius, “ Ši nubes ut vellera lana que nubes striatæ, vel undulatæ

rest."

« AnteriorContinuar »